mano –

0
32


Mano. Karaniwang salita na ang ibig sabihin sa wika natin ay kamay. Mano sa Español na nanggaling sa patay na wikang Latin na ‘manus’. Pero dahil may salitang ‘kamay’ na tayo, nabago na ang pakahulugan natin sa salitang ‘mano’.

Sa ating kultura, ang mano ay pandiwa. Action word. Pagmamano o ang tanda ng paghalik o pagdampi sa noo ng kamay ng nakatatanda. Magmamano, nagmano, pinagmanuhan. Paggalang o respeto.

Maraming politiko na ang nakinabang sa akto ng pagmamano. Kukuhanan sila ng retrato habang nagmamano sa matatanda. Gagawing­ tarpaulin. Ikakalat sa bayan para makita ang kanilang la­rawan ng pagmamano. Parang isinisigaw, “Tingnan ninyo! Magalang ako!”

May isa akong dating propesor noong nag-aaral pa lamang ako ng master’s sa isang unibersidad.

Ayaw niyang pagmanuhan ko siya. Sa akin kasi, simbolo talaga ito ng paggalang sa nakatatanda. Respeto na rin dahil napakagaling ng propesor kong ito. Pero tumanggi siya.

Hindi raw siya nagpapamano at hindi rin yata tinuruang magmano ang kaniyang mga anak. Nagtaka ako siyempre.

Sa relihiyon daw nila, ang pagmamano ay subservience. Pagiging sunud-sunuran. Iba sa nakaugalian ng karamihan sa atin na paggalang at respeto.

Ang pagmano, paniniwala ng propesor kong ito, ay pagpapailalim sa kapangyarihan nang wala nang tanong-tanong, wala nang pagsusuri. Ang lalim.

Sinuri kong mabuti­ ang makulay na kasaysayan ng kanilang relihiyon sa konteksto ng kasaysayan ng ating bansa, at oo, puwede ngang gawing pagtutol ang hindi pagmamano.

Kung paanong puwede ka naman talagang hindi magmano kung labag talaga sa kalooban mo.

Iyon nga lang, tanggapin mo ang pingot at kurot ng iyong magulang kapag pinagmano sa kung kaninong nakatatanda, pero tumutol ka.

Bukod sa akto ng paggalang at respeto, ang pagmamano, may iba pang gamit ang salitang ‘mano’ sa ating kultura. Halimbawa, mano-mano­. Marami itong kahulugan. Unahin natin ang suntukan. He he.

Kapag hinamon ka nang mano-­mano, ibig sabihin, bigwasan. Walang kahit anong armas kung hindi kamay­. Boksing na walang gloves. Walang pamalo, walang patalim. Lalong walang baril.

Kapag sinabi ring minano-mano ang trabaho, ibig sabihin, halos minimal lang ang gamit ng makina o gadget. Minano-mano ang dro­wing.

Ibig sabihin walang tulong ng aplikasyon sa kompyuter. Minano-mano ang pagbuhat, ibig sabihin, puwedeng walang forklift, jack, o pulley.

Mula sa salitang manus o mano nagsimula ang manual. Sa salitang mano rin nagmula ang manibela, at sa maniwala kayo o hindi, pati manicure, o ang paglilinis at pag-aayos ng kuko sa kamay.

Kaya rin may manual labor o mano-manong trabaho. Iyong hindi nag-oopisina, iyong nagngangalit ang ugat sa kamay tulad halimbawa sa construction.

Manual laborer. Sila itong itinuturing na may pinakamahirap, well, pisikal na pinakamahihirap na trabaho, pero may pinakamababang sahod sa bansa.

Pero sila rin itong kung tawagin ay walang kamay sa kasabihan natin, dahil sila’y isang kahig, isang tuka.

Para sa inyong mungkahi at puna, maaari kayong magpadala ng mensahe sa akin sa jwedelosreyes@yahoo.com o sundan ninyo ang aking Facebook account dito: https://www.facebook.com/joselito.d.delosreyes



All Credit Goes There : Source link

Comments

comments